پزشکان تغذیه برای محاسبه وزن و اندام متناسب با هر شخصی از معادلات خاص خود استفاده می کند. معادلاتی که اغلب با آن کمی آشنا هستند. یکی از این معادلات BMI است.
محاسبه BMI می‌تواند در داشتن اندامی متناسب بسیار حائز اهمیت باشد. بسیاری از متخصصان تغذیه و کاهش وزن به وسیله این فرمول نیاز به کاهش یا افزایش وزن را تشخیص خواهند داد. در ادامه متن به نکاتی که با عناوین زیر به محاسبه شاخص توده بدنی مربوط است خواهیم پرداخت.

  • مفهوم شاخص توده بدنی یا BMI
  • فرمول محاسبه شاخص توده بدنی
  • مقدار نرمال برای هر فرد در سنین مختلف حتی کودکان
  • معایب و نواقص این روش محاسبه

شاخص توده بدنی یا BMI چیست؟

محاسبه BMI یا شاخص توده بدنی توسط یک فرمول تعیین می شود. این شاخص در واقع یک عدد است که به شما می گوید آیا شما در وزن متناسب با قدتان هستید یا نیستید. این فرمول در واقع وزن شما بر حسب کیلوگرم تقسیم بر قد شما بر حسب سانتی متر به توان دو است.

محاسبه درست BMI

شاخص توده بدنی توسط دانشمند بلژیکی، آدولف کوتله معرفی شده است که به همین دلیل شاخص توده بدنی به شاخص توده کوتله نیز معروف است. این دانشمند جدولی تهیه کرد و در آن شاخص توده بدنی را بیان کرد. بر اساس این جدول شاخص توده بدنی به بازه های مختلفی بر اساس سن و جنسیت، تعیین می شود.

مطالب مرتبط با شاخص توده بدنی

مطلب پیشنهادی
37 مورد از بهترین مواد غذایی فیبردار + فواید و مقدار مصرف

در اینجا محاسبه BMI یا شاخص توده بدنی برای افراد بالای 19 سال، سالم و غیر ورزشکار مورد بحث است. شاخص توده بدنی افراد ورزشکار کمی بیشتر از حد نرمال است. کسانی که بیماری و معلولیت دارند و یا کودک هستند نیز شاخص توده بدنی کمتر از حد معمول را دارند. بنابراین شاخص توده بدنی به سلامت، سن و جنسیت بستگی دارد.

در برخی منابع شاخص توده بدنی برای مردان و زنان جداگانه محاسبه می شود. در این مقاله شاخص توده بدنی مردان و زنان یکسان محاسبه می شود اما تفسیر آنها متفاوت است.

به این معنی که بازه های معرفی شده در تفسیر شاخص توده بدنی مردان و زنان متفاوت خواهد بود. این بازه ها به زیر وزن متناسب، وزن متناسب و بیش از وزن متناسب تقسیم می شوند که در ادامه بیشتر توضیح داده خواهند شد و بهتر است در ابتدا فرمول محاسبه را برایتان ارائه دهیم.

فرمول محاسبه شاخص توده بدنی BMI

شاخص توده بدنی= وزن (کیلوگرم)/ قد (سانتی متر)2

محاسبه BMI بر اساس واحدهای متریک صورت می گیرد و اگر بر اساس واحد های دیگر صورت بگیرید با ضرایبی اصلاح می شود. اگر برای محاسبه BMI از واحد پوند (lb) برای وزن و اینچ (in) برای قد استفاده می کنید در انتها عدد به دست آمده را در 703 ضرب کنید تا عدد شاخص توده بدن شما درست باشد.

اگر از واحد پوند (lb) برای وزن و واحد فیت (ft) برای قد استفاده میکنید در آخر عدد به دست آمده را در 4.88 ضرب کنید تا عدد شاخص توده بدن شما درست باشد. اگر از واحد استون (st) برای محاسبه وزن و از واحد اینچ (in) برای محاسبه قد خود استفاده میکنید، در آخر عدد به دست آمده را در عدد 9840 ضرب کنید تا عدد شاخص توده بدن شما درست به دست آمده باشد.

محاسبه BMI

بازه شاخص توده بدنی در BMI چگونه وزن نرمال را بیان میکند؟

  1. BMI کمتر از 15: این شاخص نشان دهنده کمبود وزن بسیار شدید است.
  2. BMI کمتر از 16: این شاخص نشان دهنده کمبود وزن شدید است.
  3. BMI بین 16 تا 18.8: این بازه نشان دهنده کمبود وزن است.
  4. BMI بین 18.5 تا 25: این بازه وزن نرمال را نشان میدهد.
  5. BMI بین 25 تا 30: این بازه نشان دهنده اضافه وزن است.
  6. BMI بین 30 تا 35: این بازه نشان دهنده چاقی رده یک است.
  7. BMI بین 35 تا 40: این بازه نشان دهنده چاقی رده دو است.
  8. BMI بالاتر از 40: این بازه نشان دهنده چاقی رده سه است.

محاسبه BMI

تعیین توده بدنی در کودکان و نوجوانان چگونه است؟

کودکان و نوجوانان شاخص توده بدنی متفاوتی با بزرگسالان دارند. محاسبه BMI یا شاخص توده بدنی برای کودکان و نوجوانان طبق جدولی مخصوص صورت میگیرد. در گروه های سنی کودکان و نوجوانان، جنسیت معیاری پررنگ برای تعیین توده بدنی به شمار می‌رود.

دختران و پسران در دوران کودکی و نوجوانی از نرخ رشد متفاوتی برخوردار هستند و چربی های شکل گرفته در بدن آنان در زمان‌های متفاوتی اتفاق می‌افتد پس جنسیت در تعیین شاخص توده بدنی در دوران نوجوانی  و کودکی بسیار مهم است.

شاخص توده بدنی در کودکان

در کودکان شاخص توده بدنی با بزرگسالان بسیار متفاوت است. کودکان با شاخص بدنی کمتر از 2 دچار کمبود وزن هستند؛ کودکان دارای شاخص بدنی بین 2 تا 90 در سلامت هستند؛ کودکانی که شاخص بدنی آنها بین 91 تا 97 است دچار اضافه وزن هستند و آنهایی که شاخص بدنی شان از 98 بیشتر باشد، دچار چاقی افراطی هستند.

کودکانی که شاخص پایینی دارند، دچار کمبود وزن هستند که به نظر میرسد دچار سوء تغذیه هستند و با مصرف میزان بیشتری مواد مغذی باید به وزن نرمال برسند. کودکانی که شاخص آنها بالاتر از حد نرمال است باید با رژیم‌های غذایی مناسب و افزایش فعالیت بدنی وزن خود را به حد نرمال برسانند.

نواقص روش محاسبه BMI در تعیین وزن نرمال

در این روش تنها وزن و قد مورد محاسبه قرار میگیرد و سایر ویژگی ها نادیده گرفته میشود. برخی افراد دارای استخوان‌های محکم تر هستند و در نتیجه وزن بیشتری نسبت به شاخصی با همان قد ولی با استخوان‌های ضعیف تر دارند.

از آنجایی که عضلات نسبت به چربی ها حجم بیشتری دارند ممکن است فردی با عضلات کم و چربی بیشتر چاق به نظر نیاید ولی شخصی با عضلات بیشتر و چربی کمتر چاق به نظر برسد.

شاخص توده بدن در زمان و مکان متغیر است. توده بدنی افراد در کشورهای مختلف متفاوت است. یعنی به شرایطی از جمله آب و هوا، اقلیم محل زندگی و شرایط محیطی افراد بستگی دارد. در زمان‌های مختلف، افراد وزن‌های متفاوتی دارند. به همین دلیل گاهی با محاسبه BMI افراد با شرایط متفاوت، به عددی متفاوت خواهیم رسید.

در زمستان بدن برای مقابله با سرما و جلوگیری از ورود آن به بدن، چربی را افزایش می‌دهد. به طور کلی افراد در زمستان نسبت به تابستان وزن بیشتری دارند. از طرفی هم چاقی و لاغری یا همان توده چربی بدن افراد به ژنتیک بسیار وابسته است؛ در واقع افراد توده بدنی‌شان را از پدر و مادر خود به ارث می‌برند.

گروه های سنی مختلف چه شاخص توده بدنی باید داشته باشند؟

با توجه به اینکه هرچه سن بالاتر می رود، متابولیسم بدن کاهش می یابد و چربی‌های بدن افزایش پیدا میکند؛ شاخص توده بدنی نیز افزایش خواهد یافت. در زیر شاخص توده بدنی مناسب برای هر سن، گفته شده است.

  • 19 تا 24 سال: شاخص توده بدنی 22
  • 25 تا 34 سال: شاخص توده بدنی 23
  • 35 تا 44 سال: شاخص توده بدنی 24
  • 45 تا 54 سال: شاخص توده بدنی 25
  • 55 تا 64 سال: شاخص توده بدنی 26
  • 65 سال به بالا: شاخص توده بدنی 27

با شاخص توده بدنی یا BMI بیشتر از حد نرمال چه کنیم؟

کسانی که شاخص توده بدنی آنها از حد نرمال بیشتر است، در واقع دچار اضافه وزن هستند. چاقی و اضافه وزن یکی از عوامل بیماری های غیر واگیر مانند بیماری های قلبی و عروقی، دیابت، فشارخون بالا، چربی خون بالا و … است. علاوه بر این، اضافه وزن فاکتورهایی مانند کلسترول بالا و قند خون بالا را که عوامل بیماری های غیرواگیر هستند را نیز بالا میبرد.

محاسبه BMI بدن

بنابراین رساندن شاخص توده بدنی یا BMI به حالت نرمال یا در واقع اضافه وزن، به پیشگیری از بیماری های غیر واگیر کمک شایانی میکند. برای اینکه شاخص توده بدنی را به حد نرمال برسانیم، روش های مختلفی وجود دارد. ورزش کردن یک راه اصولی و ارزان برای کم کردن وزن است.

راه دیگر کم کردن وزن و رساندن شاخص توده بدنی به حد نرمال، استفاده از رژیم های لاغری است که انواع مختلفی دارد، رژیم‌های لاغری عوارض دارند ولی از دیگر روش‌های لاغری عوارض آن کمتر خواهد بود.

استفاده از قرص‌ لاغری راه دیگری برای کم کردن وزن است؛ این روش عوارض جانبی زیادی دارد و احتمال برگشتن وزن وجود دارد. برخی نیز جراحی های لاغری را برای رسید به BMI نرمال انتخاب میکنند که عوارض و دوران نقاهت زیادی دارد.

مطالب مرتبط با شاخص توده بدنی

مطلب پیشنهادی
بهترین مواد غذایی پروتئین دار برای عضله سازی در 8 مورد

نکات تکمیلی پایانی

در این متن به طور کلی در مورد شاخص توده بدنی نکاتی ارائه شد. با محاسبه BMI خود می‌توانید از مقدار اضافه وزن و چاقی خود با خبر شوید. بهتر است در صورت داشتن اضافه وزن و یا کاهش وزن راهکارهای مناسبی برای بهبود آنها پیش گرفت که به سلامتی بدن آسیبی نرساند.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید