زایمان طبیعی

زایمان طبیعی گاهی فرایندی غیر منتظره برای مادران به شمار می‌رود. با اینکه پزشک زمانی حدودی برای آن مشخص می کند اما گاهی بر اثر عوامل مختلف ممکن است دیرتر و یا زودتر اتفاق بیفتد. در این مطلب همه چیز در مورد این فرایند سخت اما خوب برای مادران توضیحاتی کامل ارائه خواهد شد.

همه چیز در مورد زایمان طبیعی

این نوع وضع حمل به عنوان قدیمی ترین روش برای زایمان از گذشته تا به امروز وجود داشته است. امروزه تفاوت‌های زیادی بین زایمان طبیعی امروزی و آنچه که در گذشته انجام می‌شد وجود دارد. امروزه اکثر خانم‌های باردار مراقبت‌های ویژه‌ای برای داشتن زایمان طبیعی انجام می‌دهند. اما بدن به صورت غریزی و طبیعی تنظیمات هورمونی خود را برای زایمان طبیعی انجام می دهد.

زایمان طبیعی چیست

متاسفانه برخی خانم ها نمی توانند به صورت طبیعی وضع حمل کنند و خوشبختانه با پیشرفت علم پزشکی فرایند زایمان سزارین برای آنها راهی خوب به شمار می رود. البته بهتر است این روش اغلب برای مادرانی پیش گرفته شود که راه دیگری به غیر از سزارین ندارند و از راه طبیعی قادر به وضع حمل نیستند.

مطلب پیشنهادی
علت درد دندان در بارداری چیست؟ + عوارض آن بر مادر و جنین

فرایند وضع حمل وقتی بدون هیچ دارو و ابزاری اتفاق افتد، زایمان طبیعی قلمداد می شود. یعنی در این روش فیزیولوژیک اندام‌های بدن مادر از جمله لگن، شکم و کمر به صورت طبیعی و مرحله به مرحله شروع به خارج کردن جنین از رحم می کنند. البته مدت زمانی که برای زایمان در نظر گرفته می شود برای هر مادر متفاوت است.

مزایای زایمان طبیعی نسبت به سزارین

  • زایمان طبیعی سبب رشد کامل جنین می شود. زیرا مادر تا پایان 36 هفتگی برای زایمان و تکامل جنین صبر می کند.
  • بخیه نخوردن دهانه رحم و واژن که به سرعت بهبود خواهد یافت.
  • بدون نیاز به بی هوشی و انواع دارو خواهد بود.
  • تناسب اندام بعد از زایمان طبیعی سریع تر به حالت اولیه باز خواهد گشت.
  • شیردهی به نوزاد بهتر آغاز خواهد شد.
  • ارتباط سریعتر نوزاد با مادر و ترشح اکسی توسین بیشتر در بدن مادر به وجود خواهد آمد.
  • ریکاوری و بهبود یافتن سریع مادر ایجاد می شود.

چه اتفاقی در حین زایمان طبیعی می افتد؟

این روش وضع حمل روند مرحله به مرحله و طبیعی خاص خود را دارند. با اینکه کنترل آن تحت داروی خاصی نیست اما به صورت منظم و طبیعی طی می شود. در واقع در حین فرایند زایمان مادر کنترل بدن و اندام‌های خود را از دست می دهد.

مطلب پیشنهادی
عفونت رحم چیست؟ علائم، پیشگیری + 5 راه درمان خانگی

بعد از اتمام دوران بارداری یعنی بعد از 37 الی 42 هفتگی روند زایمان طبیعی بسته به شرایط جنین و مادر آغاز می شود. اغلب زایمان طبیعی را به سه مرحله تقسیم بندی می کنند.

  1.  دردهای هشدار دهنده که نشان دهنده رسیدن زمان زایمان هستند و موجب گشاد شدن دهانه رحم و آمادگی مادر برای زایمان می شود
  2. باز شدن کامل دهانه رحم و تولد نوزاد
  3. خارج کردن جفت از رحم و به پایان رسیدن فرایند زایمان

هر یک از این مراحل روند مخصوص به خود را دارند. این روندها ممکن است هر کدام به نوبه خود دردهای زیادی را برای مادر به همراه داشته باشند. در ادامه در مورد اتفاقاتی که در هر کدا از این مراحل برای مادر اتفاق می‌افتد توضیحات کاملی را ارائه خواهیم داد.

علائم اولیه برای زایمان طبیعی

این علائم شامل موارد مهمی می شود که مادران باید آنها را بشناسند و در صورت مشاهده آنها در ماههای آخر بارداری سریعا به درمانگاه و پزشک مخصوص خود برای وضع حمل مراجعه کنند.

  • به علت چرخیدن جنین به سمت پایین برای متولد شدن، شکم مادر به طور قابل ملاحظه‌ای به سمت پایین متمایل می شود.
  • فشار ایجاد شده بر مثانه سبب می شود مادر مکررا احساس دفع ادرار داشته باشد.
  • به علت درگیر شدن عضلات و انقباضاتی که در ناحیه رحم، لگن و کمر اتفاق می افتد، دردهای شدیدی برای اولین بار ایجاد خواهد شد.
مطلب پیشنهادی
افزایش وزن در بارداری چه حد نرمالی دارد؟ (کالری این دوران)

زمان زایمان طبیعی

این سه نشانه تنها در روزهای آخر و ساعات آخر اتفاق می افتد و در ادامه آنها علائمی مانند موارد زیر بروز داده می شود.

  • درد شکم و کمر که به صورت گرفتگی های مختلف که به صورت مقطعی ایجاد شده و از بین می‌رود. که با نزدیک شدن به زمان زایمان دردها بیشتر و نزدیکتر به هم می‌شوند.
  • نگرانی مهم برای مادران پاره شدن کیسه آب به شمار می‌رود که این اتفاق قبل از زایمان بروز داده می شود و تا چند ساعت بعد از پارگی کیسه آب ادامه دارد.
  • ترشحات صورتی رنگ که ممکن است گاهی با لکه های خونی همراه باشند و از چند روز قبل از زایمان دیده شوند و فرایندی طبیعی به شمار می روند.
  • با نزدیک شدن به زمان زایمان گرفتگی پاها و تعریق بدن مادر بیشتر اتفاق خواهد افتاد.

شروع شدن فرایند زایمان طبیعی

حین شروع زایمان با نشانه های گفته شده همراه است. اما بروز این علائم برای برخی خانم ها با خانم های دیگر متفاوت است و در هر بارداری ممکن است علائمی متفاوت را مشاهده کنند. اینکه برخی مادران تا روزهای آخر هفته آخر تحمل می کنند به دلیل تکامل رشد جنین است.

مطلب پیشنهادی
کیست اندومتریوما چیست؟ علائم و راه درمان آن کدامند؟

اما اغلب فرایند زایمان با روندی عادی و مکرر را بین تمام خانم ها دارد و از طریق واژن انجام می شود. اکثر اوقات این نشانه ها توسط پزشک به مادر گفته می شوند و مادر با دیدن این علائم می‌فهمد که هر چه سریعتر باید به پزشک معالج مراجعه کند.

در این صورت پزشک با معالجه دهانه رحم به صورت دقیق تشخیص می دهد که زمان زایمان فرا رسیده است یا باید مادر مدتی دیگر را برای متولد شدن جنین به صورت طبیعی منتظر باشد.

تنها نمی‌توان گفت با مشاهده درد زمان زایمان فرا رسیده است. این اتفاق ممکن است برای برخی مادران متفاوت بروز داده شود. اگر این دردها با باز شدن دهانه رحم به اندازه 8 الی 10 سانت همراه باشد، می‌توان گفت زمان وضع حمل فرا رسیده است.

جنین در زایمان طبیعی

در این مرحله جنین در قسمت عریض لگن قرار می گیرد و فشار بیشتری به مثانه وارد می کند. شاید به همین دلیل است که برخی از مادران حین زایمان احساس دفع ادرار را دارند.

مطلب پیشنهادی
افسردگی پس از زایمان با 15 نشانه + علت و درمان موثر

بعد از حاصل شدن اطمینان توسط پزشک که زمان زایمان فرا رسیده است، ناحیه تناسلی را ضد عفونی کرده و مادر را روی صندلی مخصوص برای وضع حمل راحت تر قرارت می دهند.

اغلب پزشک و یا ماما توضیحات لازم را برای داشتن زایمان راحتتر را در حین وضع حمل ارائه می دهد اما بهتر است مادران قبل از آن بدانند که بتوانند بهتر این فرایند را کنترل و مدیریت کنند. این موارد شامل گزینه های زیر می شود.

  • اعمال فشار یا همان زور زدن (زیرا فرایند زایمان به کمک فشارهای مادر، انقباض ماهیچه های شکمی و پرده دیافراگم اتفاق می افتد) البته این اتفاق به صورت غریزی و بدون کنترل اتفاق می‌افتد
  • نفس های دم عمیق و بازدم منظم برای رساندن اکسیژن مورد نیاز بدن و جریان خون بهتر

متولد شدن جنین در زایمان طبیعی

گفته شد هنگامی که موقع متولد شدن نوزاد می شود، برای انجام زایمان سر نوزاد به سمت لگن می چرخد. در واقع اولین قسمتی که خارج می شود سر نوزاد است و سپس شانه های آن و بعد قسمت های دیگر بدن خارج می‌شود. سخت ترین قسمت سر نوزاد به شمار می رود که بعد از خارج شدن آن مادر راحتتر خواهد بود.

مطلب پیشنهادی
دلایل درد ناف در بارداری + 5 راهکار برای تسکین آن

متولد شدن نوزاد با زایمان طبیعی

با متولد شدن نوزاد پزشکان ابتدا راه تنفسی و دهان آنرا پاک کرده تا بتواند راحت نفس بکشد و بعد از آن هنوز هم نوزاد از طریق بند ناف به مادر متصل است. پزشک بعد از قطع شدن ضربان بند ناف آنرا از مادر جدا خواهد کرد.

بعد از تولد نوزاد دردهای سخت و طاقت فرسا برای مادر پایان خواهد یافت و تنها دردهای بعد از زایمان را برای مادر به همراه خواهد داشت. این موضوع نباید جای ترس و نگرانی برای مادران ایجاد کند زیرا بر خلاف تمام شایعاتی که وجود دارد دردی قابل تحمل و برای برخی از مادران به اندازه دردهای قاعدگی است.

پیشنهاد چند راهکار برای داشتن زایمان طبیعی راحتتر با درد کمتر

  • آمادگی روحی و روانی برای داشتن زایمان طبیعی
  • تغییر وضعیت از حالت ایستاده به نشسته و یا بالعکس
  • بهترین راه کمک رفتن از ماساژ است که ماما یا همراه مادر می تواند آنرا انجام دهد
  • ایجاد احساس آرامش با کمک تنفس های عمیق و مکرر
  • استفاده از وان آب گرم و جکوزی
  • تمرکز حواس
  • کمک گرفتن از حمایت همسر حین زایمان روشی بسیار مهم است که می تواند مادر را از تمام جنبه های روانی و روحی آماده وضع حمل طبیعی می کند
  • استفاده از کمپرس گرم
  • استنشاق رایحه خوش بو و آرامش بخش
مطلب پیشنهادی
پاره شدن کیست تخمدان (بررسی 7 علت اصلی+ علائم آن)

مراقبت های بعد از زایمان طبیعی

مراقبت های بعد از زایمان طبیعی

  • برای جمع شدن شکم و بازگشت تناسب اندام بهتر است از یک شکم بند استفاده شود.
  • تغذیه مناسب که شامل تمام مواد مغذی می شود مانند ماهی، لبنیات کم چرب، مایعات و آبمیوه های طبیعی، استفاده از روغن زیتون، استفاده از برگه زردآلو، هلو و انجیر خشک در میان وعده ها، انواع میوه، برنج قهوه‌ای و…
  • پرهیز از انجام کارهای سنگین خانه و رو آوردن به استراحت بیشتر
  • انجام مراقبتهای بهداشتی

سخن پایانی

مادران بهتر است برای درک بهتر از زایمان طبیعی یا سزارین در حین دوران بارداری از پزشکان متخصص و مامای خود در مورد شرکت در جلساتی که در حین بارداری مشخص می شود جویا شوند. البته بهتر است نهایت سعی مادران بر این نکته باشد که سعی بر وضع حمل طبیعی داشته باشند.