آپاندیس چه وظایفی برای سلامتی بدن دارد؟ آپاندیسیت چیست؟

- تبلیغات -

آپاندیس به عنوان عضوی از دستگاه گوارش، ممکن است دچار التهاب شود. اگر این اتفاق بیفتد میکروب‌های بیماری‌زا رشد کرده و علائمی برای به خطر افتادن و مبتلا شدن به بیماری آپاندیسیت ایجاد می شود. درد هایی که در قسمت زیر شکم اتفاق می افتد، نگران کننده است و باید علائم بروز آپاندیسیت بررسی شود.

 

محل قرارگیری آپاندیس در بدن

آپاندیس عضوی از دستگاه گوارش است که در قسمت پایینی شکم و در سمت راست قرار گرفته است. این عضو به روده بزرگ متصل است. عضوی کوچک که از انتهای روده بزرگ و سمت راست شکم منشعب شده است. اگر در بدن در قسمت اطراف ناف دردی ایجاد شود، که به سمت راست و پایین شکم مربوط است احتمالا به مشکلات ایجاد شده در آپاندیس مربوط است. در دیواره این عضو بدن، بافت لنفاوی بسیار زیادی وجود دارد. طول این عضو در بزرگسالان بین 5 الی 10 سانتیمتر است و قطر آن بین 6 الی 8 میلی‌متر متغیر است.

 

وظایف آپاندیس در بدن

اکثر افراد بر این باورند که آپاندیس در بدن وظیفه ای ندارد و کار خاصی انجام نمی دهد. اینگونه فکر می کنند که برداشتن آن اختلالی برای بدن ایجاد نمی کند و به نظم سیستم بدن مشکلی وارد نمی شود. بهتر است عنوان بی‌خاصیتی محض را از روی آپاندیس بر‌داریم، زیرا دانشمندان بر اساس مطالعات انجام شده، دریافته‌اند کارکرد مهمی برای بدن دارد.

آپاندیس به عنوان پناه‌گاهی برای باکتری‌های سالم در بدن است. این عضو، به بدن کمک می کند تا در صورت بروز اسهال خونی (دیسانتری) و همینطور وبا، مسیر دستگاه گوارشی را مجددا راه‌اندازی کند. باکتری هایی که سالم‌اند و مورد نیاز روده‎‌ها هستند در این عضو نگهداری می شوند. بیماری وبا و دیسانتری موجب از بین بردن این باکتری‌ها که بسیار برای بدن ضروری هستند، می شوند. درنتیجه، اگر بدن به احیای دوباره مسیر گوارشی نیاز داشته باشد، از باکتری‌هایی که در آپاندیس وجود دارند استفاده می کند.

بهتر است از این فواید آپاندیس چشم‌پوشی نکرده و به آپاندیس صدمه وارد نکنید. از طرفی هم اگر آپاندیس دچار التهاب شود، نباید به دلیل داشتن کاربردهایش، آنرا نگه داشت. آپاندیس به هضم مواد غذایی گیاهی کمک بسیاری می رساند که شاید به همین دلیل این عضو در حیوانات گیاهخوار بزرگتر از انسان است.

 

 

آپاندیسیت به چه بیماری گفته می شود؟

همانطور که گفته شد، آپاندیس در قسمت راست پایین شکم وجود دارد، اما در صورت بروز بیماری آپاندیسیت، درد از ناحیه وسط شکم شروع خواهد شد. اغلب اوقات در 24 ساعت اولیه علائم و نشانه های خود را بروز می‌دهد. اما باید توجه داشت که پس از گذشت 48 ساعت از بروز نشانه ها، ممکن است پاره شود. در ابتدا ممکن است درد خفیف و ضعیفی احساس شود. به طوری که درد مخصوص یک ناحیه از شکم نیست و در شکم پخش است.

درد هایی که به این صورت در ناحیه شکم به دنبال وجود اختلالات در روده کوچک وجود می‌آیند، احتمالا بر اثر آپاندیس هستند. آپاندیسیت اکثر اوقات با شروع درد به صورت ناگهانی که با گرفتگی کلی که در قسمت شکم ایجاد می شود، همراه است. در این حالت آپاندیس ملتهب و متورم شده و دیواره شکمی را تحریک خواهد کرد. بهتر است علائم دقیق آپاندیسیت را شناخت تا برای تحت درمان قرار گرفتن هرچه سریعتر اقدامات لازم توسط پزشک انجام شود.

 

علت بروز آپاندیسیت

علت کاملا مشخصی برای بروز این بیماری نمی توان بیان کرد. اما گاهی به دلیل انسداد و یا عفونت ایجاد خواهد شد. در هر دو صورت باکتری به سرعت پخش شده و باعث تورم، التهاب و جمع شدن چرک در آن می‌شود. اگر تکه ای مدفوع سفت و یا باقیمانده مواد غذایی در مجرای آپاندیس گیر کنند و یا عفونت های ویروسی در دستگاه گوارش به این عضو برسد، سبب بروز بیماری برای آپاندیس خواهد شد. در صورت رسیدگی نکردن احتمال پارگی و ترکیدن وجود دارد.

 

علائم ابتلا به آپاندیسیت

بیماری آپاندیسیت معمولا با درد معده و شکم همراه است. این درد عمدتا در طرفین و یا حتی پشت نیز احساس می‌شود. همانطور که گفته شد آپاندیسیت عمدتاً با درد معده مرتبط است، اما این درد نیز می‌تواند در طرفین یا پشت معده احساس شود. اغلب درد آن با راه رفتن و یا حتی سرفه بدتر می‌شود. در صورت قطع ناگهانی درد شدید یا بروز هر یک از علائم ذکر شده باید بلافاصله به پزشک مراجعه شود، زیرا تشخیص و درمان به موقع بسیار مهم است. خوردن، نوشیدن و یا استفاده از داروهای ضد درد، آنتی اسیدها، ملین‌ها یا پدهای گرم کننده می‌تواند منجر به پارگی آپاندیس شود. این علائم شامل موارد زیر است.

  • اشتها کاهش خواهد یافت
  • حالت تهوع و استفراغ پس از شروع دردهای شکمی
  • دردهای سنگین و خشن در نزدیکی بالای شکم که به سمت راست کشیده می شود، این دردها تیز هستند که از نشانه های اولی این بیماری است
  • تورم و التهابات شکمی
  • بر اثر انسداد قسمتی از روده یا بسیاری از آن دفع گاز سخت خواهد شد
  • تب بالای 38 درجه که گاهی با لرز همراه است. این حالت ممکن است موجب افزایش یافتن ضربان قلب شود که در این صورت امکان پارگی آپاندیس وجود دارد
  • اسهال یا یبوست
  • گرفتگی های شدید شکمی
  • بروز مشکلات در دفع ادرار و ادرارهای دردناک

 

 

تشخیص بیماری آپاندیسیت

در بیماران مبتلا به آپاندیسیت، به علت وجود درد، معمولا بی‌حال و بی‌حرکت در رختخواب به استراحت می‌پردازند. عطسه و سرفه درد آنها را تشدید کرده و در حین حرکت با ماشین و رد شدن از سرعت‌گیر درد شدیدتر خواهد شد. اگر با لمس قسمت راست و پایین شکم درد ایجاد شود، احتمالا آپاندیسیت اتفاق افتاده است. به سرعت باید به پزشک مراجعه کرده تا آزمایش ادرار و شمارش گلبول های سفید انجام شود. اگر فرد مشکوک به ابتلا به آپاندیسیت باشد، بررسی های دقیق‌تری از جمله عکس از قفسه سینه به همراه عکس ساده شکم تجویز خواهد شد.

سونوگرافی اگر توسط فرد متخصص انجام شود، ارزش بالایی خواهد داشت. زیرا به صورت دقیق تشخیص می‌دهد که فرد به آپاندیسیت مبتلا است یا خیر. گاهی اوقات برای تشخیص این مشکل، سی‌تی‌اسکن  نیز توسط پزشک تجویز می شود. عفونت مجاری ادراری، یبوست و یا اسهال و استفراغ، التهاب روده و یا غدد لنفاوی، بیماری های عفونی لگن و حاملگی های خارج از رحمی و تومور کارسینوئید جزئی از علائم تشخیص افتراقی برای این بیماری هستند.

گاهی اوقات آپاندیس سر جای اصلی خود قرار ندارد، پشت روده رفته و پا چرخیده و بالاتر قرار می گیرد. بررسی‌هایی انجام شده آپاندیس را نشان نمی دهد اما فرد هنوز مشکوک به آپاندیسیت است. این نکته را باید دانست که بعضی اوقات تشخیص قطعی بیماری هایی همچون آپاندیسیت، علی‌رغم آزمایشات و بررسی های صورت گرفته که با معاینات دقیق فیزیکی همراه هستند، امکان‌پذیر نیست. اگر فرد مشکوک به آپاندیسیت باشد، عمل های جراحی لازمست تا از ترکیدن، پارگی و سوراخ شدن آپاندیس جلوگیری شود.

راه های درمان آپاندیسیت

تحت درمان قرار گرفتن با آنتی‌بیوتیک‌هایی که پزشک تجویز می کند راهی برای درمان آپاندیسیت است. احیای بیمار و درآوردن آپاندیس با عمل جراحی، تحت درمان قرار گرفتن توسط مایعات از راه وریدی، راهکارهایی هستند که به بیمار توصیه می‌شود که برای درمان آپاندیسیت انتخاب کند. در صورتی که آپاندیس هنوز پاره نشده است، درمان توسط لاپاراسکوپی نیز تجویز خواهد شد. اگر آپاندیسیت با آبسه همراه باشد، پزشک جراح در ابتدا عمل تخلیه آبسه را انجام داده و سپس تخلیه آپاندیس را انجام خواهد داد.

 

عوارض ایجاد شده بر اثر آپاندیسیت

با تشخیص زود هنگام بیماری آپاندیسیت فرد سریعتر مورد معالجه قرار گرفته و از بروز خطرات پیشگیری خواهد شد. از جمله عوارض ایجاد شده بر اثر بروز آپاندیسیت و پاره شدن آن به موارد زیر می توان اشاره کرد. اگر آپاندیسیت زود تشخیص داده شود و فرد مورد معالجه و تحت درمان قرار گیرد، از بروز آنها جلوگیری شده و خطر ابتلا به مرگ کاهش داده می شود.

  • زخم عفونی
  • مسدود شدن روده ها به دلیل چسبندگی
  • ایجاد آبسه هایی چرکی درون شکم
  • عفونت رگ‌های کبدی
  • ایجاد نازایی در خانم ها به دلیل چسبندگی لوله های رحم
  • فیستول های پوستی

 

 

عفونی شدن آپاندیس و ترکیدن آن

آپاندیس بخشی از سیستم ایمنی بدن را تشکیل داده است. سلول های لنفاوی موجود در این عضو موجب ترشح پادتن هایی برای روده می‌شوند. آپاندیس زائده یکطرفه‌ای به شمار می رود که یک دهانه باز دارد. اگر به دلیل وجود مواد زائد و حتی مدفوع، مجرای آن مسدود شود، بر اثر رشد میکروب‌ها، عفونت آپاندیس ایجاد خواهد شد.

به همین دلایل نام برده شده، دلیل ابتلا به آپاندیسیت مسدود شدن دهانه آن است. در صورتی که این عفونت پیش آمده برطرف نشود، کیسه آپاندیس پاره شده و عفونت آن در ناحیه شکم پخش خواهد شد. ترکیدن آپاندیس، اتفاق بسیار خطرناکی است که اگر به موقع درمان نشود، ممکن است عفونت های شدیدی را در شکم ایجاد کرده و حتی منجر به مرگ بیمار شود.

 

تخلیه آپاندیس و مشکلات احتمالی

برخی بر این عقیده اند که در طول زندگی آپاندیس نقشی نداشته و در فعالیت زیستی بدن موثر نیست. اما این نکته بسیار حائز اهمیت است که قسمتی از سیستم ایمنی بدن توسط آپاندیس تامین شده است و ایجاد مشکلاتی همچون عفونت، پارگی و حتی نبود آن خطراتی را برای بدن فرد ایجاد خواهد کرد.

آپاندیس، به عنوان عضوی از بدن است که برای راه‌اندازی دوباره سیستم گوارشی به منظور از بین بردن پسماندهای خوراکی ها در روده بسیار موثر است. سیستم گوارشی دارای مقدار زیادی از باکتری ها است که برای هضم مواد غذایی و جذب آن نقش به سزایی را ایفا می‌کنند. اگر باکتری های مفید برای جذب این مواد به دستگاه گوارشی نرسند ممکن است سبب به تاخیر افتادن بهبود بیماری هایی نظیر اسهال شود. ایمنی بدن پایین آمده و فعال کردن سیستم گوارشی دچار اختلال خواهد شد.

 

سخن پایانی

با مشاهده علائمی همچون درد در ناحیه راست معده، بهتر است به پزشک مراجعه کرده تا به سبب بروز مشکلات احتمالی در آپاندیس تحت درمان قرار گرفته شود. برای جلوگیری از بروز آپاندیسیت راهکاری معرفی نشده است. اما با مطالعه افرادی که مصرف غذاهای پر فیبر نظیر میوه و سبزیجات،  در آنها بیشتر بوده است، به این نتیجه رسیدند که بروز آپاندیسیت در آنها کمتر شایع است. پس بهتر است با داشتن رژیم غذای مناسب و سبک زندگی صحیح فرصت داشتن سلامتی را برای بدن خود رقم بزنید.