علت تلخی دهان

علت تلخی دهان چیست؟ چرا گاهی اوقات صبح بعد از بیدار شدن مزه تلخی در انتهای گلو احساس می‌شود؟ این مشکل خبر از بیماری جدی دارد؟ راهکار درمانی مناسب برای رفع تلخی دهان چیست؟ با ادامه متن همراه باشید تا به طور کامل بررسی کنیم چرا گاهی دهان تلخ مزه می‌شود و اینکه راه درمان مناسب برای آن چیست؟

علت تلخی دهان چیست؟

جالب است بدانید به تغییر طعم دهان در پزشکی دیسگوسیا گفته می‌شود. در این حالت اغلب طعم بدی در دهان احساس می‌شود که معمولا تا علت یابی و برطرف نکردن علت ایجاد آن، تکرار خواهد شد.

علت تلخی دهان

طعم تلخی که ایجاد می‌شود معمولا در انتهای گلو شدیدتر است. چون قسمت انتهایی گلو هست که مزه تلخی را تشخیص می‌دهد. البته این طعم گاهی متمایل به ترش است که معمولا نشان از اسیدی بودن دارد. در هر صورت بهتر است در ادامه به صورت دقیق هر یک از دلایل تلخی دهان را بررسی کنیم.

مطالب مرتبط با علت تلخی دهان

1. رفلاکس معده

یکی از شایع‌ترین علل تلخی دهان، رفلاکس معده است. عضله‌ی تنگ کننده مری، که به شکل یک حلقه است، بین مری و معده قرار دارد. معمولا رفلاکس معده در صورتی رخ می‌دهد که مشکلی برای این قسمت وجود داشته باشد. عوامل مختلفی در بروز رفلاکس معده موثر هستند که مهمترین آنها شامل موارد زیر می‌شود:

  • بارداری
  • سیگار
  • چاقی
  • مصرف نوشیدنی‌های الکلی
  • مصرف غذاهای چرب، شور و پرکالری
  • بلافاصله خوابیدن بعد از غذا خوردن (به مرور باعث گشاد شدن این قسمت عضلانی می‌شود که به راحتی اسید معده از آن به قسمت‌های بالایی مری منتقل خواهد شد)
مطلب پیشنهادی
عفونت گوش با 9 راه درمانی موثر + بررسی علائم انواع آن

برای پی بردن به اینکه رفلاکس معده سبب تلخی دهان شده است بهتر است به سایر علائمی که در کنار تلخی دهان معمولا احساس می‌شود نیز توجه داشت. این علائم که حاکی از رفلاکس معده هستند شامل موارد زیر می‌شوند:

  • درد در ناحیه بالای شکم و زیر سینه‌
  • سوزش سر دل
  • تغییر صدا و گرفتگی صدا
  • احساس حالت تهوع مکرر و حتی استفراغ

2. عدم رعایت بهداشت دهان و دندان

از دیگر نکاتی که ممکن است علت تلخی دهان باشد، رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان‌ها است. عدم رعایت بهداشت دهان و دندان اغلب سبب تکثیر باکتری و عفونت در دهان و دندان می‌شود. تلخی دهان ناشی از مشکلات دهان، دندان و لثه بر اثر موارد زیر ممکن است بروز داده شود:

  • عفونت دندان
  • عفونت لثه
  • التهاب لثه
  • خونریزی لثه

حتی گاهی براکت‌های ارتودنسی نیز می‌توانند دلیلی برای تلخی دهان باشند. زیرا پاکسازی آنها کمی دشوار است. در این صورت ممکن است برخی از افراد برای بهداشت آن با مشکل مواجه شوند که ممکن است تکثیر باکتری و تلخی دهان را در پی داشته باشد.

3. علت تلخی دهان در بارداری

زنان اغلب تغییرات هورمونی متعددی را تجربه می‌کنند که یکی از آنها تغییرات هورمونی ناشی از بارداری است.

معمولا در دوران بارداری تلخی دهان ناشی از مشکلات گوارشی نیست مگر اینکه مشکل گوارشی از قبل فرد را درگیر کرده باشد. اما بروز تلخی دهان در بارداری معمولا در پی تغییرات هورمونی است.

مطلب پیشنهادی
سنگ کیسه صفرا | از چیستی تا نحوه درمان و رژیم غذایی

4. کم آبی بدن

هیدراته نگه داشتن بدن، به حذف سموم بدن کمک شایانی می‌رساند. در مواردی که بدن دِهیدراته شود، ممکن است احساس تلخی دهان بعد از بیدار شدن از خواب برای هر فردی بروز داده شود.

علاوه بر این موضوع کم آبی بدن، سبب خشکی دهان خواهد شد که در پی آن باکتری‌های دهان افزایش خواهد یافت. در نتیجه بیشتر تلخی دهان احساس ایجاد می‌شود.

5. مصرف برخی از داروها

علت تلخی دهان می‌تواند گاهی مصرف برخی از داروها باشد. ترکیبات مختلفی از داروها وجود دارد که سبب تلخی دهان می‌شود. از جمله داروهای که ممکن است تلخی دهان را در پی داشته باشند شامل موارد زیر می‌شود:

  • برخی از داروهای ضد افسردگی و برخی داروهای مخصوص بیماری‌های روانشناختی
  • برخی از داروهای آنتی بیوتیکی یا ترکیباتی مانند آلوپورینول (Allopurinol) که برای کنترل نقرس است
  • مواردی از داروهای درمانی برای بیماری‌های قلب و عروق
  • استفاده از برخی از مکمل‌ها و مولتی ویتامین‌ها به ویژه مواردی که مس و روی در آنها بیشتر است
  • استفاده از برخی انواع قرص آهن

6. سیگار یک علت تلخی دهان

یکی از علل تلخی دهان، سیگار کشیدن است. سیگار کشیدن علاوه بر اینکه باکتری‌های دهان و دستگاه تنفسی را افزایش می‌دهد، سبب خشکی دهان و گلو نیز خواهد شد. در پی آن زمینه لازم برای تلخی دهان و گلو فراهم خواهد شد.

مطلب پیشنهادی
5 راهکار آسان و خانگی برای درمان خلط ریه و پاکسازی آن

7. وجود برفک در دهان

از دیگر عواملی که سبب تلخی دهان می‌شود، برفک دهان است. برفک دهانی ناشی از عفونت قارچی است که در دهان رخ می‌دهد. نتیجه‌ی آن بروز لکه‌های سفید روی زبان و برخی از قسمت‌های دهان و گلو است. گاهی طعم تلخ در دهان را نیز ایجاد خواهد کرد که با برطرف شدن برفک، از بین خواهد رفت.

8. ابتلا به برخی از بیماری‌ها

گاهی بیماری‌های مختلف می‌توانند زمینه تلخی دهان را فراهم کنند. برای این موضوع معمولا بیماری‌هایی که این قسمت از بدن را درگیر می‌کنند علت تلخی دهان هستند که از جمله آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • سرماخوردگی
  • عفونت گلو
  • عفونت گوش
  • گرفتگی بینی و تنفس دهانی
  • آنفولانزا
  • عفونت سینوسی و ابتلا به سینوزیت
  • ترومای دهان یا بینی
  • پولیپ بینی

9. علت تلخی دهان در یائسگی

از دیگر عللی که سبب تلخی دهان می‌شود، تغییرات هورمونی دوران یائسگی برای زنان است. این موضوع به علت کاهش هورمون استروژن بروز داده می‌شود. علاوه بر این موضوع ممکن است خشکی دهان نیز علتی برای تلخی دهان باشد زیرا اغلب در این دوران خشکی دهان وجود دارد.

10. سندروم سوزش دهان

سندروم سوزش دهان به عنوان نوعی اختلال است که گاهی برای برخی از افراد بدون هیچ علتی بروز داده می‌شود. این سندروم معمولا پیش رونده است و ممکن است مزمن شود.

سندروم سوزش دهان قسمت‌های مختلف دهان از جمله زبان، کام، پوست داخلی گونه‌ها، لثه و زیر زبان را ممکن است به خود درگیر کند.

مطلب پیشنهادی
سندرم متابولیک چیست؟ + عوامل ایجاد بیماری + پیشگیری

در پی آن سوزش، سوزن سوزن شدن، بی حسی و تغییر طعم دهان بروز داده خواهد شد. این تغییر طعم دهان تقریبا طعم تلخی و مزه آهن را ایجاد می‌کند.

عوامل متعددی ممکن است سبب بروز این سندروم شوند که بهتر است تست قند خون، آلرژی و مشکلات دیگر به طور کامل بررسی شود.

11. ابتلا به هپاتیت

یکی از علائم هپاتیت نوع ب، تلخی دهان است. این بیماری معمولا روی سلامت کبد تاثیرگذار است. از دیگر علائم همراه با تلخی دهان که هشدار دهنده ابتلا به هپاتیت هستند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • بوی بد دهان
  • ابتلا به اسهال، حالت تهوع و استفراغ
  • بالا رفتن دمای بدن
  • کاهش اشتها

12. تلخی دهان و سرطان

گاهی مبتلایان به سرطان، تلخی دهان را در طول دوره درمان تجربه می‌کنند. شیمی درمانی با مصرف برخی از انواع داروها، روش درمانی مناسب برای برخی از مبتلایان به سرطان است. این داروها ممکن است طعم تلخ و ترش نامطلوبی را در دهان ایجاد کنند.

حتی در مواردی که پرتو درمانی برای درمان سرطان‌هایی در ناحیه سر و گردن به کار برده می‌شود، نیز تغییر طعم دهان را در پی دارد. با به پایان رسیدن درمان، این مورد نیز برطرف خواهد شد.

13. بیماری‌های مربوط به کبد و کلیه

در موارد نادر، ممکن است تلخی دهان به علت مشکلاتی باشد که در کلیه یا کبد بروز داده می‌شود. بروز مشکل برای کبد و کلیه سبب تجمع سموم بیشتر و مواد شیمیایی خواهد شد. در پی این موضوع به بزاق منتقل می‌شوند که طعم آن در دهان احساس خواهد شد.

مطلب پیشنهادی
سرماخوردگی در بارداری ، بهترین راه درمان و پیشگیری چیست؟

برای مثال معمولا بیماران کلیوی به علت بالا بودن آمونیم در بزاق، در دهان خود طعم تلخ را احساس خواهد کرد.

14. تغییرات سطح قند خون

علت تلخی دهان در برخی از موارد می‌تواند ابتلا به دیابت باشد و حتی در برخی از موارد نیز افت قند خون سبب تلخی دهان خواهد شد. علاوه بر این موضوع مبتلایان به دیابت در مواردی که برای کنترل قند خون از متفورمین استفاده کنند، ممکن است تلخی طعم دهان و گلو را تجربه کند.

15. برخی از بیماری‌های مربوط به اعصاب

برخی از مشکلات مربوط به اعصاب ممکن است سبب اختلال در سیگنال‌های ارسالی به مغز شوند. در این صورت ممکن است مغز سیگنال‌هایی که از غدد چشایی دریافت می‌کند را نادرست تفسیر کند.

اغلب در پی این موضوع بی اشتهایی و طعم تلخ در دهان احساس خواهد شد. معمولا مشکلات عصبی که ممکن است سبب احساس طعم تلخ در دهان شوند، شامل موارد زیر می‌شود:

  • آلزایمر یا زوال عقل
  • پارکینسون
  • ابتلا به ام اس
  • تومور مغزی یا هر نوع ضایعه‌ای در مغز
  • فلج بل
  • سکته مغزی

علت تلخی دهان چگونه تشخیص داده می‌شود؟

معمولا برای تشخیص علت تلخی دهان معایناتی برای گوش، حلق و بینی انجام خواهد شد. در پی آن در صورت نیاز، انجام آزمایش برای شدت تلخی و مزه در دهان انجام می‌شود.

این تست چشایی اغلب برای بررسی میزان مواد شیمیایی در دهان و گلو است که در برخی از موارد نیاز به بررسی آزمایش خون و عکس رادیولوژی نیز وجود خواهد داشت.

مطلب پیشنهادی
سلیاک - (آشنایی با 6 نشانه اثبات شده و شایع + علت بیماری)

راهکارهایی برای رفع تلخی دهان

علت تلخی دهان هر چه که باشد باید به کمک تشخیص پزشک بررسی شود و در پی آن مشکلات زمینه‌ای که سبب بروز آن شده‌اند را برطرف کرد. اما گاهی راهکارهای درمان خانگی نیز برای این موضوع موثر هستند که در ادامه چند مورد از آنها را مطرح خواهم کرد.

1. بهداشت دندان‌ها

درمان تلخی دهان

یکی از مهمترین نکاتی که ممکن است سبب تلخی دهان شود، عدم رعایت بهداشت دهان و دندان است. برای اینکه از تجمع باکتری در بین دندان‌ها جلوگیری شود و عفونت دندان نیز رخ ندهد، باید مسواک زدن را جدی گرفت. حتی استفاده از نخ دندان برای پاکسازی بین دندان‌ها نیز ضروری است تا از زمینه سازی برای تلخی دهان جلوگیری شود.

2. رعایت بهداشت دهان

مورد دیگری که برای رفع تلخی دهان و پیشگیری از تلخی دهان موثر است، رعایت بهداشت دهان است. برای این منظور بهتر است راهکارهایی برای پیشگیری از خونریزی لثه، پیشگیری از التهاب لثه و عفونت دندان را انجام داد.

استفاده از مسواک مخصوص زبان نیز می‌تواند در حد به سزایی از تکثیر باکتری‌های دهان و دندان جلوگیری کند.

3. استفاده از محلول شست و شوی دهان

محلول‌های شست و شوی دهان تاثیر به سزایی در پیشگیری از تکثیر باکتری‌های دهان و دندان دارند. بهتر است در طول هفته دو الی سه مرتبه از آنها برای این منظور استفاده کرد.

مطلب پیشنهادی
دلایل سوزش ادرار در افراد مختلف + 15 راه درمان بسیار موثر

4. غرغره کردن

اگر علت تلخی دهان عفونت باشد، غرغره آب و نمک یا غرغره آب و زاج سفید می‌تواند راهکار بسیار موثری برای درمان عفونت و رفع تلخی دهان باشد.

5. استفاده از جوش شیرین

استفاده روزانه از جوش شیرین برای شستشوی دهان و دندان‌ها به رفع تلخی دهان کمک می‌کند. برای این منظور تنها کافی است مسواک را به کمی جوش شیرین آغشته کرد، دندان‌ها را با آن پاکسازی کرد و سپس دهان را آب کشید.

6. آبرسانی به بدن

یک علت تلخی دهان در بسیاری از افراد، خشکی دهان و کم آبی بدن است. کم آبی بدن و در پی آن خشکی دهان، زمینه تجمع باکتری را در گلو و دهان فراهم می‌کند. از این رو اغلب توصیه می‌شود در فواصل زمانی مختلف، حتما آب و مایعات نوشیده شود.

7. پرهیز از کشیدن سیگار

سیگار کشیدن عملی برای خشکی دهان و گلو و همینطور تجمع باکتری در دهان و دندان‌ها است. این مورد حتی سبب رفلاکس معده نیز می‌شود. معمولا بهترین راهکار برای در امان ماندن از تلخی دهان، پرهیز از سیگار است.

8. تنظیم اسید معده

همانطور که بیان شد یک علت تلخی دهان، رفلاکس معده است که بر اثر آن اسید معده یا بخشی از ترکیبات معده تا نزدیکی گلو و دهان منتقل می‌شوند. در این صورت معمولا متخصصین داروهای مخصوص کاهش اسید معده را تجویز می‌کنند که بهتر است دوره درمان را زیر نظر آنها به پایان رساند.

مطلب پیشنهادی
خار پاشنه را با روغن و ورزش های خانگی درمان کنید

این داروها گاهی بدون نسخه پزشک نیز ارائه می‌شوند که در صورت استفاده از آنها و عدم بهبود تلخی دهان، لازم است علت را دقیق‌تر بررسی کرد. البته توصیه می‌شود برای کنترل رفلاکس معده کمتر از غذاهای چرب و شور استفاده شود.

9. عوض کردن طعم دهان با طعم‌های موثر

گزینه‌های زیر را می‌توان برای عوض کردن طعم دهان به کار برد تا به صورت موقتی طعم دهان بهبود یابد اما بهتر است علت یابی را فراموش نکرد تا بتوان به درمان عامل بروز تلخی دهان پرداخت:

  • استفاده از قرص نعنا
  • جویدن دارچین (این مورد به رفع مشکلات دهانی نیز کمک می‌کند)
  • جویدن تخم گشنیز
  • استفاده از خوشبو کننده‌های دهان

10. استفاده از محرک‌ها برای ترشح بزاق

ترشح بزاق بیشتر برای پیشگیری از تکثیر باکتری‌ها موثر است. برای این منظور می‌توان از گزینه‌هایی مانند مرکبات ترش مانند لیموترش و پرتقال، انواع آبنبات به ویژه انواع نعناعی و برخی از خوراکی‌های ترش کمک گرفت.

مطالب مرتبط با علت تلخی دهان

جمع‌بندی

در این متن به بررسی علت تلخی دهان پرداختیم. موارد متعددی زمینه‌ساز بروز تلخی دهان می‌شود که مهمترین آنها مطرح شد. برای درمان و کنترل این وضعیت لازم است حتما علت اصلی را یافت و در پی آن از راهکارهای بیان شده که ایمن هستند کمک گرفت. راهکار بی ضرر دیگری برای این موضوع وجود دارد که آنرا پیشنهاد دهید؟

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید