اختلال دو قطبی چه راه کنترلی دارد؟ انواع و علل ایجاد آن

- تبلیغات -

اختلال دو قطبی از جمله اختلالات روحی و روانی است که ممکن است در بازه‌هایی از زمان خلق و خوی فرد مبتلا را تحت تاثیر قرار دهد. در ادامه متن توضیحات کاملی در مورد اینکه این اختلالات چه معنا و مفهومی دارند و برای کنترل و پیشگیری آنها چه راهکاری می‌توان پیش گرفت را ارائه کرده‌ایم.

هر آنچه که باید در مورد اختلال دو قطبی دانست

اختلال دو قطبی که با نام شیدایی نیز بین برخی افراد شناخته می‌شود، گاهی با حالاتی از افسردگی همراه است. این اختلال می‌تواند تا حدود بالایی در زندگی افراد مختلف ایجاد کند.

زیرا حالات ناپایداری ایجاد می‌شود که ممکن است از حداقل دو هفته تا چند ماه فرد را به خود درگیر کند. در این صورت تصمیم‌گیری‌ها و بسیاری از روابط اجتماعی و فردی را تحت تاثیر قرار خواهد داد. این حالات ناپایدار ممکن است مداوم حالات روحی فرد را از حالتی به حالت دیگر تبدیل کند.

در واقع نوسانات خلقی که در فرد ایجاد می‌شود ممکن است چند بار در طول سال ایجاد شوند. این موضوع در صورتی است که دیگر افراد این تغییرات را به ندرت تجربه می‌کنند. حالت شیدایی یا مانیا در مقابل افسردگی قرار دارد که فرد انرژی بالا، بی‌قراری افراطی و شادی بیش از حد را از خود بروز خواهد داد.

حالات اختلال دو قطبی

در این صورت فرد در حالاتی از خود شیدایی بروز می‌دهد و در حالات دیگر دچار افسردگی خواهد شد. اختلال دو قطبی به عنوان یک اختلال نادر نیست و آمار نشان داده است که 2/5 الی 3 درصد از افراد جوامع مختلف به این اختلالات مبتلا هستند.

شروع علائم این اختلالات از سنین 25 سالگی در فرد بروز داده می‌شود. البته ممکن است بر اثر شرایط مختلف شدت یابد و یا تغییرات مختلف و متعددی را در فرد ایجاد کند. البته فازهای مختلفی که ایجاد می‌شود ممکن است متفاوت از یکدیگر باشند و مواردی از قبیل شادی، شیفتگی و افسردگی را به صورت نوسانی در فرد بروز دهند.

اینکه این تغییرات شامل چه مواردی می‌شود، ممکن است دغدغه هر فردی باشد. در ادامه علائم و موارد مهم دیگری که بهتر است در مورد اختلال دو قطبی دانست را ارائه خواهیم کرد.

علائم اختلال دو قطبی شامل چه مواردی است؟

شیدایی معمولا با سه علامت اصلی در افراد مختلف ظاهر می‌شود که این علائم شامل موارد زیر است.

  • جنون خفیف که شامل خلق مختلط همراه با بی‌قراری‌ها و فعالیت‌های زیاد
  • افسردگی که در این حالت احساس ناراحتی و افسردگی شدید را فرد تجربه می‌کند
  • شیدایی یا همان تجربه احساس بالا که ممکن است همراه احساس ناامیدی و شادمانی افراطی همراه باشد

در این موارد که به صورت کلی اشاره شد حالاتی در فرد رخ می‌دهد. این حالات شامل موارد زیر می‌شود.

  • احساس سرخوشی و پر انرژی بودن
  • هیجان زده بودن
  • خرج کردن افراطی
  • رو آوردن به مواد مخدر
  • احساس ناراحتی شدید و ناامید بودن
  • احساس اضطراب و استرس شدید
  • بالا رفتن میل جنسی
  • اعتماد به نفس بالای کاذب
  • کج خلقی
  • عملکرد ضعیف در یادگیری

نکات مهم در مورد اختلال دو قطبی

بهتر است تا جای ممکن حالات شیدایی را شناخت تا بتوان نکات مهم در مورد آنرا رعایت کرد. چه خودمان فردی باشیم که با این اختلالات دچار است و چه فرد یا افرادی در اطرافمان به این اختلالات دچار باشند، مستلزم رعایت نکاتی است که در کنترل آن می‌تواند کمک شایانی را به همراه داشته باشد.

با اینکه ممکن است مردان و زنان هر دو دسته با این بیماری مبتلا شوند اما گاهی علائم و راه کنترل متفاوتی برای آنها وجود خواهد داشت.

اختلال دو قطبی در خانم‌ها و آقایان

اختلالات دو قطبی در خانم‌ها

تعداد افراد مبتلا به این اختلالات در زنان و مردان به صورت مساوی تقسیم شده است. با این حال احتمال دارد علائم اصلی این اختلال متفاوت بروز داده شود. در بسیاری از موارد زنانی که به اختلال دو قطبی مبتلا می‌شوند ممکن است مواردی همچون موارد زیر را بروز دهند.

  • ممکن است افسردگی بیشتری را تجربه کنند
  • چهار یا بیشتر از چند مرتبه دوره شیدایی را تجربه خواهند کرد
  • افسردگی در طول سال
  • ابتلا به برخی بیماری‌ها مانند بروز اختلال در عملکرد تیروئید، میگرن و چاق شدن
  • استرس و اضطراب بیش از حد

گاهی بروز هر یک از این علائم به عنوان ایجاد تغییراتی در سطح هورمون‌ها و دوران قاعدگی، بارداری و یا یائسگی قلمداد می‌شود.

اختلالات دو قطبی در آقایان

البته علائمی که در ابتدا نام برده شد در هر دو جنسیت یکسان است اما در مواردی علائم متفاوت از خود روز خواهد داد. اگر به موقع درمان نشود ممکن است علائمی همچون موارد زیر را به همراه داشته و جنون را از خود بروز دهند.

  • مواردی از بروز سوء مصرف مواد مخدر
  • رو آوردن به خودکشی
  • آقایان کمتر از خانم‌ها به دنبال راه درمان این اختلال هستند
  • بروز حالات جنون در آقایان بیشتر از خانم‌ها خواهد بود

انواع اختلالات دو قطبی شامل چه مواردی می‌شود؟

اختلال دو قطبی شامل سه نوع اصلی هستند. این سه نوع شامل موارد نامبرده در این قسمت می‌شوند که در ادامه به طور دقیق توضیح خواهیم داد.

  • دو قطبی نوع اول

اغلب یک هفته طول می‌کشد و گاهی ممکن است دوره افسردگی و شیدایی را تجربه کنند. علائم آن اغلب بین 3 الی 6 ماه به بروز داده می‌شود اما در صورت درمان و کنترل نشدن بین 6 الی 12 ماه طول خواهد کشید. در خانم‌ها و آقایان به نسبت متعادل بروز داده می‌شود.

  • دو قطبی نوع دوم

در این نوع ممکن است فرد حداقل 2 هفته دچار خلق شیدا شود. در حالی که خلق شیدایی با شدت خفیف بروز داده می‌شود اما تغییراتی را در خلق و خوی فرد ایجاد خواهد کرد.

  • متناوب (cyclothymia)

نوساناتی که در طول سال حالات خلقی فرد را تغییر می‌دهد ممکن است هر یک از رفتارهای نوع 1 و نوع 2 را به همراه داشته باشد. اکثر افرادی که به این نوع مبتلا می‌شوند، هر ماه و یا هر 2 ماه یک بار این تغییر خلق و خو را خواهند داشت.

افسردگی در اختلال دو قطبی

علل ایجاد اختلال دو قطبی

علت اصلی بروز بسیاری از بیماری‌هایی که سلامت روان را تحت تاثیر قرارمی‌دهند هنوز مشخص نیست. اما دلایل احتمالی ایجاد آن می‌تواند جزئی از موارد زیر شمرده شود.

  • عوامل وراثتی و ژنتیک که نقش قابل توجهی را دارند
  • سابقه خانوادگی مانند مبتلا بودن پدر، مادر، خواهر یا برادر
  • ساختار مغز و وجود برخی از ناهنجاری‌ها در مغز
  • عوامل محیطی از قبیل آسیب به سر، استرس، بیماری‌های جسمی و ترکیب با برخی بیماری‌ها

درمان و مراقبت‌های کنترل کننده برای اختلال دو قطبی

درمان این اختلال بهتر است که توسط پزشکان متخصص انجام شود. اما کمک اطرافیان و درک از این بیماری می‌تواند به کنترل بهتر بیمار کمک کند.

راه درمانی که اکثر پزشکان برای کنترل این ناراحتی تجویز می‌کنند راه درمان دارویی است. این داروها ممکن است ترکیباتی از تثبیت کننده‌های خلق و خو، ضد سایکوز، ضد افسردگی و ضد اضطراب باشد که برای مدت زمانی که فرد آنها را مصرف می‌کند، علائم را کنترل خواهد کرد.

در بازه‌ای از زمان ممکن است با مصرف داروها اطرافیان تصور کنند که اختلال دو قطبی در فرد درمان شده و از ادامه مصرف داروها برای بیمار پرهیز کنند. اما از آنجایی که این اختلالات تناوبی هستند ممکن است مجدد بروز داده شود و هر اقدامی بدون در نظر گرفتن مشاوره از پزشک را نباید انجام دهند.

درمان‌های دیگری که برای آن وجود دارد و غیر از درمان دارویی است شامل مواردی از قبیل رفتار درمانی، تعلیمات درمانی برای بیمار و اطرافیان او، طب سوزنی، تغییر در سبک زندگی، گفتار درمانی و اصلاح تغذیه می‌شود.

سخن پایانی

در ادامه می‌توان گفت برای داشتن آرامش بهترین راه پیروی از سبک زندگی سالم است و کمک گرفتن از روش‌های مدیتیشن می‌تواند کمک شایانی را برای فرد به همراه داشته باشد. اطرافیان و خود فرد نباید از روش‌های خودسرانه برای کنترل و درمان استفاده کنند و حتما باید از یک پزشک متخصص در این زمینه کمک گرفته شود.